The passionate teacher/architect.
Jef is een fenomeen. Met 100 spreekbeurten per jaar is er in België geen grotere authoriteit over leren en innovatie. Als auteur van 2 boeken en CEO van de Red Monkey Company is hij nu klaar om zijn kennis aan bedrijven door te geven. Meet the passionate teacher architect.
WERK
Wie is Jef Staes?
Ik ben iemand die na 20 jaar zoeken eindelijk zijn passie ontdekt heeft. En mijn passie is om organisaties in staat te stellen de talenten en passies van hun medewerkers naar boven te laten komen om zo beter te functioneren. Ik wil dus gepassioneerde talenten ontdekken, ontwikkelen en kansen geven.
Wat zijn gepassioneerde talenten?
Wel, vandaag worden mensen al zeer vroeg in hun leven in een bepaald keurslijf gewrongen. Je kiest een opleiding, je kiest een job. Maar eigenlijk ben je op dat moment nog niet rijp genoeg om te weten wat je echt drijft. Als je een paar jaar in een bepaalde functie zit, dan raak je daar nog maar moeilijk uit. En zo kom je tot de situatie dat mensen tegen hun zin gaan werken en uitstellen wat ze echt graag doen tot ze gepensioneerd zijn.
Gepassioneerde talenten zijn mensen die uit dat keurslijf gestapt zijn en die ontdekt hebben wat hun echte passies en talenten zijn. Zij kunnen veel productiever en inventiever werken.
Dus jij geeft opleidingen aan bedrijven om mensen hun talent te leren ontdekken?
Het is complexer dan dat. Ik leer bedrijven hoe ze zichzelf kunnen organiseren zodat de talenten van hun medewerkers komen bovendrijven. Dat gaat in verschillende leertrajecten: 1 voor de CEO en 1 voor het management en medewerkers. En omdat ik ervan overtuigd ben dat mijn missie enkel kan slagen indien een gans netwerk van bedrijven meedoet, organiseer ik die opleidingen ook nog eens vanuit een community.
Is het niet enorm moeilijk om meerdere bedrijven tegelijk mee te krijgen?
We staan er niet alleen voor, hé. Gelukkig neemt de interesse toe en zijn we klaar om bedrijven en organisaties te begeleiden en zelfs te certifiëren. Wij hebben de laatste 4 jaar onze methode en de bijhorende tools gefinalizeerd. De eerste sessie met 50 deelnemers uit een tiental organisaties start in september. Van daaruit gaan we individueel met die bedrijven verder werken. Vanuit de bedrijven is er meer dan genoeg interesse. Ik ben al 10 jaar lang een veelgevraagd spreker, heb 2 boeken geschreven over mijn theorie en nu zijn we eindelijk zover dat we de bedrijven ook een product kunnen aanbieden.
ECONOMIE
Je pleit er ook voor dat we onze economie op een andere manier gaan organiseren.
We hebben veel meer dynamiek nodig. Het huidige systeem stimuleert dat mensen zo lang mogelijk bij dezelfde werkgever blijven. Je krijgt opslag met het ouder worden en je voordelen groeien naarmate je langer in het bedrijf zit. Men vindt het belangrijk om loyaal te zijn aan je bedrijf. Maar je kan loyaliteit ook anders definiëren. Mensen kunnen loyaal zijn aan een project en vooral aan hun eigen passies en talenten. Inhoudelijk kies je dan rollen of taken uit waarin je steeds beter wordt, maar je doet dit steeds in een ander project bij een andere werkgever.
Is dat niet wat mensen die op zelfstandige basis werken doen?
Voor een stukje wel. Ik vind ook dat we voor een dergelijk statuut ons sociaal vangnet zo moeten aanpassen dat die mensen ook recht hebben op een uitkering voor periodes tussen 2 projecten. Dan zou je de nodige dynamiek krijgen. Meer mensen zouden zo hun echte passies kunnen ontdekken.
Waarom werken bedrijven zelf niet meer met losse medewerkers, als dit voor iedereen beter is?
Die trend is er wel, maar je mag niet vergeten dat er een zeer sterk establishment bestaat binnen bedrijven, vakbond en onderwijs. Een vakbond heeft zijn bestaan te danken aan het systeem dat mensen binnen één bedrijf houdt. De piramidestructuur van een bedrijf speelt mee om dit sterke evenwicht in stand te houden.
Wanneer we het sociale vangnet uitbreiden naar mensen die kiezen om in een soort zelfstandigenstatuut te werken dan zullen de lonen nog meer onder druk komen. Voor veel mensen zal de koopkracht dan achteruit gaan.
We moeten ons ook afvragen wat er zou gebeuren moesten we allemaal 20% minder verdienen. Zou dat zo erg zijn? Onze welvaart is veel meer gestegen dan ons welvoelen. We kunnen even gelukkig zijn met minder ‘luxe’. Onze consumptiezucht is uit de hand gelopen. Als je ziet dat we verpakkingen maken die 2 keer zo groot zijn dan de hoeveelheid muesli die erin zit, dan weet je dat we toch ergens een bocht gemist hebben. Er ligt een niet-ecologische vetlaag rond ons economisch weefsel.
Is er in deze kenniseconomie nog plaats voor mensen die hun passie willen uitoefenen?
Niet iedereen zal zijn passie vinden in een intellectueel beroep. Als jouw passie brood bakken is, dan moet je bakker worden, ook als het brood elders goedkoper geproduceerd kan worden. Het is een verkeerde redenering om hier geen productie meer te doen omdat de Chinezen dat goedkoper kunnen. Als die bakker geen brood meer mag bakken, dan gaat hij zijn passie niet volgen en zal hij helemaal niet productief of inventief zijn.
Mensen die gepassioneerd werken zullen ook niet de behoefte hebben om op 60 jaar te stoppen met werken. Je zal misschien op je tachtigste niet meer zo veel werken, maar je zal wel nog zin hebben om te werken.
INTERNET
Vind je dat internet voldoende in het onderwijs geïntegreerd is?
Lezen en schrijven zijn essentiële vaardigheden. En daardoor komen ze ook in alle vakken aan bod. Maar internet wordt net zo essentiëel en daar zijn veel leerkrachten vandaag nog analfabeet. Deze “digibeten” kunnen daardoor de essentiële vaardigheid van kennis opdoen door internet niet meer doorgeven. Om dat te overbruggen denk ik dat we naar het model moeten van “reverse coaching”: De leraar moet aanvaarden dat hij op elk individueel domein bekeken minder kennis kan hebben dan de leerling die er het meest in gespecialiseerd is. Het kan die leerling zijn die dan zijn kennis aan de leraar doorgeeft. Mijn echtgenote zit in het onderwijs en heeft dit onlangs nog ervaren. Ze had net Google Docs ontdekt en wilde aan nieuwe leerkrachten uitleggen wat communities zijn. Al snel stelde ze vast dat de nieuwe generatie hier al lang mee vertrouwd is.
Past dat wel binnen het model van een school, die “reverse coaching”?
We moeten ons ook afvragen wat we met het model van een school willen bereiken. Vroeger had je de grote leermeesters als Michelangelo en Da Vinci. Die hadden allemaal hun eigen scholen en gaven hun vakkennis door. Dat zijn passies en talenten die andere passies aansteken. Later hebben de Gilden die rol overgenomen. En op een zeker moment zijn we bij het model van de scholen aanbeland, maar ergens zijn we iets kwijt gespeeld. Er wordt geen passie meer doorgegeven.
Als je kijkt hoe ons onderwijs scoort, dan zitten we inderdaad goed in de Westerse categorie “feitenkennis verwerven, blokken en examens afleggen”. Maar als je landen als Zuid-Korea, waar het onderwijs op creativiteit gericht is, mee in de vergelijking neemt dan scoren we barslecht.
ETEN
Sta jij vaak zelf achter het fornuis?
Nee, maar ik zou ooit wel eens willen leren koken. Ik ken vrienden die als ze aan het koken zijn echt helemaal weg van de wereld zijn. Dat vind ik knap. Muzikanten hebben dat ook, zich zo helemaal in hun muziek kunnen verliezen. Ik kan dat enkel wanneer ik aan het gamen ben. In een multiplayer first person shooter zit ik echt helemaal in die wereld.
Waar raad je de mensen aan om nog eens te gaan eten?
Onze kantoren bevinden zich in de abdij van Tongerlo. Ik ben dan ook al enkele keren hier in de abdij bij de paters gaan eten. Dat is echt wel een bijzondere ervaring. Stilte. En dan halverwege komt er iemand het gebed lezen. Het is zeer speciaal als je ziet hoe die mensen met elkaar omgaan. Er komt een soort rust over je heen. Dus ik zou zeggen: Als je het geluk hebt dat ze je toelaten in hun gemeenschap, ga dan eens bij de Norbertijnen eten. Overigens hebben wij hier altijd blonde en donkere Tongerlo in de ijskast staan. Het is zo'n beetje taboe, maar ook op kantoor verloopt het gesprek soms toch iets vlotter met een lekker biertje erbij.
Commentaren
Ik ben er ook van overtuigd
Ik ben er ook van overtuigd dat ons werkgelegenheidsstelsel moet versoepeld worden. De meesten klampen zich vast aan de sociale zekerheid wat op termijn zal resulteren in minder zekerheid. De opkomende economieën zullen ons met rasse schreden voorbijsteken, tenzij we ons kunnen losmaken van de gevestigde (eigen)belangen en de structuren die veranderingen in de we staan.
We moeten durven out of the box denken en onze vrees voor verandering overwinnen, zodat we in de komende decennia nog kunnen mee ijveren met de anderen.
De hierboven vermelde ideeën zijn alvast een stap in de goede richting